Τα απροσδόκητα οφέλη από το λίπος στον διαβήτη τύπου 2

Τα απροσδόκητα οφέλη από το λίπος στον διαβήτη τύπου 2

Τα απροσδόκητα οφέλη από το λίπος στον διαβήτη τύπου 2

Με σχεδόν το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού να επηρεάζεται, ο διαβήτης τύπου 2 είναι ένα μείζον ζήτημα δημόσιας υγείας. Ένας υπερβολικά καθιστικός τρόπος ζωής και η διατροφή με υπερβολικές θερμίδες ενθαρρύνουν την ανάπτυξη αυτής της μεταβολικής νόσου αλλάζοντας τη λειτουργία των παγκρεατικών κυττάρων και καθιστώντας τη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα λιγότερο αποτελεσματική. Ωστόσο, το λίπος που θεωρείται ως ο ιδανικός ένοχος, δεν επιδεινώνει απαραίτητα την ασθένεια και θα μπορούσαν ακόμη και να υπάρξουν οφέλη από αυτό.

Μελετώντας τα παγκρεατικά βήτα κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη, επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Γενεύης (UNIGE) της Ελβετίας, έδειξαν ότι αυτά τα κύτταρα υπέφεραν λιγότερο από υπερβολική ζάχαρη όταν είχαν προηγουμένως εκτεθεί σε λίπος. Διερευνώντας τους κυτταρικούς μηχανισμούς που λειτουργούν, οι ερευνητές ανακάλυψαν πώς ένας κύκλος αποθήκευσης και κινητοποίησης λίπους επιτρέπει στα κύτταρα να προσαρμοστούν στην περίσσεια ζάχαρη. Αυτά τα αποτελέσματα, που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Diabetologia, υπογραμμίζουν έναν απροσδόκητο βιολογικό μηχανισμό που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως μοχλός για την καθυστέρηση της εμφάνισης του διαβήτη τύπου 2.

Πώς προκαλείται ο διαβήτης τύπου 2

Ο διαβήτης τύπου 2 προκύπτει από δυσλειτουργία των βήτα κυττάρων του παγκρέατος, τα οποία είναι υπεύθυνα για την έκκριση ινσουλίνης. Αυτό βλάπτει τη ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα και μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές στην καρδιά, στα μάτια και στα νεφρά. Στη δεκαετία του 1970, το λίπος ξεχωρίστηκε και εμφανίστηκε η έννοια της λιποτοξικότητας: Η έκθεση των βήτα κυττάρων στο λίπος θα προκαλούσε την αλλοίωση τους. Πιο πρόσφατα, η υπερβολική ζάχαρη έχει επίσης κατηγορηθεί για την καταστροφή των βήτα κυττάρων και την προώθηση της ανάπτυξης διαβήτη τύπου 2. Ωστόσο, ενώ η ενοχή της ζάχαρης δεν αμφισβητείται πλέον, ο ρόλος του λίπους στη δυσλειτουργία των βήτα κυττάρων παραμένει διφορούμενος.

Ποιοι είναι οι κυτταρικοί μηχανισμοί που εμπλέκονται; “Για να απαντήσουμε σε αυτό το βασικό ερώτημα, μελετήσαμε πώς τα ανθρώπινα και τα βήτα κύτταρα ποντικού προσαρμόζονται σε περίσσεια ζάχαρης και/ή λίπους”, εξήγησε ο Pierre Maechler, καθηγητής στο Τμήμα Κυτταρικής Φυσιολογίας και Μεταβολισμού και στο Διαβητολογικό Κέντρο της Σχολής UNIGE που ηγήθηκε αυτής της εργασίας.

Όταν το λίπος “δίνει ένα χέρι” στα βήτα κύτταρα

Για να διαφοροποιήσουν την επίδραση του λίπους από αυτή της ζάχαρης, οι επιστήμονες εξέθεσαν τα βήτα κύτταρα σε περίσσεια ζάχαρης, λίπους και στη συνέχεια σε συνδυασμό των δύο. Η τοξικότητα του σακχάρου επιβεβαιώθηκε για πρώτη φορά: Τα βήτα κύτταρα που εκτέθηκαν σε υψηλά επίπεδα σακχάρου εκκρίνουν πολύ λιγότερη ινσουλίνη από το κανονικό. “Όταν τα κύτταρα εκτίθενται τόσο σε υπερβολική ζάχαρη όσο και σε πάρα πολύ λίπος, αποθηκεύουν το λίπος με τη μορφή σταγονιδίων εν αναμονή λιγότερο ευημερούσας εποχής”, εξήγησε η Lucie Oberhauser, ερευνήτρια στο Τμήμα Κυτταρικής Φυσιολογίας και Μεταβολισμού στη Σχολή UNIGE. “Παραδόξως, δείξαμε ότι αυτό το απόθεμα λίπους, αντί να επιδεινώνει την κατάσταση, επιτρέπει στην έκκριση ινσουλίνης να αποκατασταθεί σε σχεδόν φυσιολογικά επίπεδα. Η προσαρμογή των βήτα κυττάρων σε ορισμένα λίπη θα συνέβαλε έτσι στη διατήρηση των φυσιολογικών επιπέδων σακχάρου στο αίμα”.

Τα οφέλη από το λίπος

Αναλύοντας περαιτέρω τις κυτταρικές αλλαγές που διακυβεύονται, η ερευνητική ομάδα συνειδητοποίησε ότι τα σταγονίδια λίπους δεν ήταν στατικά αποθέματα, αλλά ήταν η τοποθεσία ενός δυναμικού κύκλου αποθήκευσης και κινητοποίησης. Και χάρη σε αυτά τα απελευθερωμένα μόρια λίπους, τα βήτα κύτταρα προσαρμόζονται στην πολλή ζάχαρη και διατηρούν μια σχεδόν φυσιολογική έκκριση ινσουλίνης. “Αυτή η απελευθέρωση λίπους δεν είναι πραγματικά πρόβλημα, εφόσον το σώμα το χρησιμοποιεί ως πηγή ενέργειας”, πρόσθεσε ο Pierre Maechler. “Για να αποφευχθεί η ανάπτυξη διαβήτη, είναι σημαντικό να δοθεί σε αυτόν τον ευεργετικό κύκλο μια ευκαιρία να είναι ενεργός, για παράδειγμα διατηρώντας τακτική φυσική δραστηριότητα”. Οι επιστήμονες προσπαθούν τώρα να προσδιορίσουν τον μηχανισμό με τον οποίο αυτό το απελευθερωμένο λίπος διεγείρει την έκκριση ινσουλίνης, με την ελπίδα να ανακαλύψουν έναν τρόπο να καθυστερήσει την εμφάνιση του διαβήτη.

Mε πληροφορίες από Medical Xpress

Σχετικά άρθρα

Μετάβαση στο περιεχόμενο